พรรณไม้ต่างๆ การปลูกต้นไม้

เอื้องแปรงสีฟัน

by admin - February 7th, 2013.
Filed under: Orchids, กล้วยไม้, พรรณกล้วยไม้. Tagged as: , , , .

ในบ้านเรานั้นสามารถพบเห็น เอื้องแปรงสีฟัน ได้เกือบทุกแหล่งป่าไม้ในประเทศไทย ด้วยนิสัยที่สามารถเติบโตได้ดีแม้ภูมิอากาศแห้งแล้ง เอื้องแปรงสีฟัน จึงมีเขตกระจายพันธุ์กว้างขวางคลอบคลุมตั้งแต่พื้นที่ของเทืองเขาหิมาลัย จีน พม่า ไทย อินโดจีน และภูมิภาคเอเชีย
ลักษณะดอกของ เอื้องแปรงสีฟัน มีขนาด เล็กกระจุกอยู่บริเวณก้านดอกรูปร่างคล้ายแปรง มีสีสันตั้งแต่ สีชมพูอ่อน ไล่โทนไปหาสีบานเย็นเข้ม แต่บางต้นก็ให้สีสันที่ประหลาดออกไปเช่นสีขาว หรือ ที่เราเรียกกันว่า กล้วยไม้เผือก ซึ่งเป็นสีที่หาพบได้ไม่บ่อยนักในกล้วยไม้แต่ละสายพันธุ์
เอื้องแปรงสีฟัน มักจะให้ดอกบริเวณปลายยอดของลำต้น โดย 1 ลำ สามารถให้ดอกได้ตั้งแต่ 1 – 3 ช่อ ผลิดอกบานในช่วงฤดูร้อน ตั้งแต่เดือน กุมภาพันธ์ – เมษายน โดยก่อนให้ดอก เอื้องแปรงสีฟันจะทิ้งใบพักตัวในช่วงฤดูหนาวก่อน และเมื่อหลังจากผลิบานดอกแล้ว ก็จะแทงหน่อใหม่ในช่วงฤดูร้อนเข้าฝนพอดี

เอื้องแปรงสีฟัน จัดอยู่ในกล้วยไม้กลุ่มสกุล Dendrobium หรือ หวาย มันเป็นกล้วยไม้ที่รู้จักกันดีไม่ว่าจะเป็นนักเล่นกล้วยไม้เก่าหรือใหม่ ด้วยลักษณะพิเศษที่ไม่เหมือนใคร เอื้องแปรงสีฟัน จึงได้รับฉายาหลากหลายมากมาย อาทิเช่น แปรงสีฟันพระอินทร์, เอื้องหงอนไก่, คองูเห่า และ กับแกะ
เมื่อปี ค.ศ. 1825 เอื้องแปรงสีฟัน ได้ถูกตีชื่อลงในระบบพฤกษาศาสตร์เป็นครั้งแรก โดย นาย Carl Blume ซึ่งในครั้งนั้น เอื้องแปรงสีฟัน ยังไม่ได้อยู่ในกลุ่มสกุลของ Dendrobium แต่ถูกจัดอยู่ในกลุ่ม Pedilonum แต่พอให้หลัง 4 ปีหลังจากได้จัดกลุ่มให้ เอื้องแปรงสีฟัน แล้ว นาย John Lindley ก็ได้ให้ชื่อใหม่ว่า Dendrobium secundum ซึ่งก็กลายเป็นชื่อวิทยาศาสตร์ที่ใช้กันอยู่จนถึงปัจจุบันครับ
ไม่เพียงแค่ประเทศไทยเท่านั้นที่เราเรียกเจ้ากล้วยไม้ชนิดว่า เอื้องแปรงสีฟัน ในต่างประเทศเองก็มีชื่อเรียกเจ้ากล้วยไม้ชนิดนี้ว่า Toothbrush orchid ที่แปลได้ว่า เอื้องแปรงสีฟัน เช่นเดียวกับเรา ทั้งนี้อาจเป็นเพราะว่าด้วยลักษณะรูปร่างของทรงช่อของดอกและลำต้นโดยรวมแล้ว คล้ายกับแปรงสีฟันจริง ๆ ก็เป็นได้ครับ

กอขนาดใหญ่ของ เอื้องแปรงสีฟัน ที่พืชสวนโลก พ.ศ. 2555

การปลูกเลี้ยง เอื้องแปรงสีฟัน
เนื่องจากเป็นกล้วยไม้ที่สามารถเลี้ยงได้แม้ในสภาพที่ร้อนอย่างตัว เมืองจึงเป็นกล้วยไม้ที่ไม่ยุ่งยากนักกับวิธีการเลี้ยงครับ ซึ่งผู้ปลูกเลี้ยงสามารถดูแลเอาใจใส่ได้ดังนี้
• ในกรณีกล้วยไม้ขวด เมื่อได้รับ เอื้องแปรงสีฟัน ที่เป็นลูกไม้แล้ว แนะนำให้หนีบขึ้นนิ้วได้ทันทีครับ เนื่องจากกล้วยไม้สกุลหวายมีรากขนาดเล็กและแห้งง่ายเมื่อถูกลมพัด รากอาจแห้งกรอบได้หากไม่หนีบปลูกในกระถางนิ้วด้วยเตรื่องปลูก ซึ่งทำให้ลูกไม้ขาดน้ำตายได้ครับ วิธีการหนีบกล้วยไม้
- ให้ใช้สเฟกนั่มมอส หรือ กาบมะพร้าวที่แช่น้ำทิ้งไว้แล้วอย่างน้อย 2 – 3 คืน เพื่อละลายยางมะพร้าวออกก่อนครับ เพราะยางมะพร้าวจะทำให้ลูกไม้โตช้าได้ครับ เสร็จแล้ว นำสเฟกนั่มมอส หรือ กาบมะพร้าว พันรากไว้ หรือ ประกบราก แล้วใส่ลงกระถางนิ้วเท่านั้นครับ รดน้ำเพียงเวลาเดียว เช่นเช้า หรือ เย็น อย่าให้แฉะจนเกินไป เพราะจะทำให้ลูกไม้เน่าตายได้ครับ หลังจากผ่านไป 1 เดือนหลังจากออกขวด เราก็สามารถให้ปุ๋ยอ่อน ๆ ได้เช่น สูตร 30-20-10 เพื่อเร่งต้นให้โตเร็วขึ้น สลับกับสูตรเสมอ 21-21-21 เป็นต้นครับ
• กรณีได้กล้วยไม้ต้นใหญ่มา เราสามารถนำมาติดเกาะขอนไม้ได้ โดยให้ลำตั้งขึ้นครับ หรือ นำปลูกลงในกระเช้า 4 นิ้วก็ได้ครับ สวยเก๋ไปอีกแบบ